Aziz Demetrius Kilisesi

Hristiyanlığın resmi din olarak kabulünden sonra sahil şeridindeki Hristiyan topluluklar gelişti. Gemiler Kudüs'e doğru yol alırken iyi bir sığınak olan Ölüdeniz'e ve etrafındaki koylara demir atarlardı. Ölüdeniz ve Gıdrak'ta altı, çevredeki adalarda da birkaç tane daha kilise harabesi bulunması, tarihçilere bölgenin bir Hac yeri olduğunu, dolayısıyla Hristiyanların buraya ibadet için geldiklerini ve bölgenin bir tür dini eğitim merkezi olduğunu düşündürüyor. Aziz Demetrius ise bölgenin en büyük kilisesiydi ve beşik tonoz mimarisi Roma dönemi yapılarının kalıntılarından inşa edildiğini gösteriyor.

Gürkan ailesi araziyi sahiplendiklerinde Kilise hakkında çok az bilgi vardı. Uzun araştırmalar sonucunda bugün sahip olduğumuz bilgilere kavuşuldu. Bu bulgular Prof. Shigebumi Tsuji tarafından Aziz Nicholas adası ve Fethiye Müzesinde yaptığı çalışmalar neticesince elde edilmiştir

Kendisi de 2000 yılında başlanan Kilisenin kazı ve restorasyon işlerine katılmış ve araştırmalarını burada da sürdürmüştür.

Kilisenin İç Yapısı

Bazilika tipi kilise; sağında bir şapel, bir merkezi nef (kilisede apsise dik doğrultuda, birbirlerinden sütunlarla ayrılmış, uzunlamasına mekanların her biri) ve kuzey tarafındaki daha geniş olan iki yan nef içeren geniş bir apsise sahip. Narteks’in (kilisenin ana mekanına açılan giriş bölümü) zeminindeki mozaik bağışta bulunan Stephanus ve Euchutios’a ithaf edilmiş. Bu mozaiğe ilaveten, oldukça nadir, canlı renklerle boyanmış bir nar resmi olan mozaikler de bulunmuştur. Kilisede bir su sarnıcı olmadığından dikdörtgen biçimindeki ardıç ve sedir ağaçlarıyla kaplı avluda bir havuz olabileceği düşünülmektedir.

Bölge 7. yüzyılda Kuzey Afrika Korsanları tarafından yağmalanınca kilise de yerle bir olmuş ve enkaz altında kalan mozaiklerin çoğu da hasara uğramıştır. Şu an kilisenin en göz alıcı mozaikleri kuzey nefte bulunuyor ve aradan geçen 1300 yıllık zamana, onca yıkıma rağmen şaşırtıcı bir şekilde halen mükemmelliğini korumaktadır.

Aziz Demetrius kilisesinin restorasyonu ve mozaiklerin tamiratı bitirilmiş olup özel çatı ile koruma altına alınmıştır.